schoolbibliotheken

Vanuit dit historische pand in Pankow is men druk bezig om de kwaliteit van schoolbibliotheken te verbeteren. Men is wel jaloers op de door mij geschilderde Amsterdamse situatie. Hun regio is praktisch net zo groot als onze hele stad. En dan moet je ook nog bedenken dat er geen eenduidig beleid is, omdat de verschillende deelgemeenten ( Bezirke ) allen een eigen beleid hebben, waarbij slechts enkele onderdelen overeenkomen.

voorlezen voor niet-horenden

De Amerika Gedenk Bibliothek ( waar ik gestationeerd ben ) organiseert 1 x per maand voorlezen voor gehoorgestoorde kinderen onder de noemer "Lesezeichen"( leestekens!). Ik heb geen foto's genomen, maar stel je voor dat hetgene voorgelezen wordt in gebarentaal door een tolk wordt doorverteld. Een bijzondere ervaring. Ook wordt er samengewerkt aan een cursus voor horende kinderen van gehoorloze ouders.

Een andere manier van voorlezen is de "Bilderbuchkino". Een verduisterde ruimte met geprojecteerde dia's van een prentenboek, dat voorgelezen wordt. Voor de kinderen een bijzondere ervaring en elk kind kan de afbeelding goed zien. De kosten zijn gering en het effect is groot. Daarna gaan de kinderen een boek uitzoeken om te lenen.

UB Berlijn

Voor studerende ouders is er een aparte ruimte, waar ook de kleintjes een plekje kunnen vinden.

De bibliotheek van de Berlijnse Humboldt Universiteit is pas nieuw en is net als wij ook 7 dagen per week geopend. Maandag tot en met vrijdag tot 12.oo uur 's avonds! De foto laat de zogenaamde leesterrassen zien. In totaal zijn het er 10 die trapsgewijs over de etages gesitueerd zijn in een open ruimte. In totaal zijn daar 200 werkplekken. Opvallend: absolute stilte zorgt voor een bijna sacrale sfeer. Rondom die open ruimte bevinden zich de 2.000.000 boeken, die vrij beschikbaar zijn. Ook niet-studenten weten de bibliotheek te vinden. Dat leidde tot een bezoekersaantal van 5000 tot 7000 per dag en een constante bezetting van de werkplekken. Nu heeft men de regels aangescherpt en hebben studerenden voorrang. De bibliotheek heeft de naam gekregen van de gebroeders Grimm ( samenstellers van het eerste Duitse woordenboek en natuurlijk de volkssprookjes ) en heet "Jacob und Wilhelm Grimm Zentrum"

jeugdbibliotheek

Adolescenten en jongvolwassenen ontmoeten elkaar in de @hugo-Jugendmedienetage. Deze in 2003 geopende bibliotheek is de centrale jeugdvestiging van de Stadsbibliotheek Centrum. De @hugo-Jugendmedienetage biedt 13 tot 25 jarigen met een gericht aanbod informatie op hun vragen en behoeften. 40 000 media ( jeugdliteratuur, PC-spellen, dvd's, cd's ) wachten op hun jonge gebruikers.

De scholieren van de in hetzelfde gebouw aanwezige school hebben in hun pauzes en vrije uren een directe toegang tot de bibliotheek. Gekleurde zitjes in een retro-design, bistro meubilair, drank-en snack automaten nodigen uit om te relaxen. De muurschildering is door de scholieren zelf gemaakt. In aparte ruimtes is het project "leven leren - leren leven" voor werkloze jongeren geïntegreerd. In de ochtend kunnen scholieren informatie krijgen over beroepsoriëntatie en-opleiding. Ook worden er cursussen Duits en integratie aangeboden.

WII-wedstrijden, Hip-Hop- en Manga-Workshops, drugsvoorlichting en huiswerkhulp zijn andere onderdelen van het aanbod.

jeugdoverleg 20 mei

Geen foto's, maar ik heb het echt meegemaakt: een jeugdoverleg van de Berlijnse regio's. De situatie waarin elke regio verkeert is erg verschillend. Maar vrijwel overal is er sprake van vergrijzing van het personeel, geen opvulling van vacatures, weinig middelen. Waar heb ik deze discussies toch eerder gehoord? Ook in Berlijn zijn de vakgenoten gedreven persoonlijkheden, vakkundig door de wol geverfd.
Een van de collega's vertelt van een filosofiehoek in de bibliotheek, waar met kinderen dieper op brandende ( levens-) vragen en op dagelijkse zaken kan worden ingegaan. Er staat zelfs een groot vat ( van Diogenes, die niks anders nodig had ), waarin de kinderen filosofische teksten kunnen beluisteren.

voorleeswedstrijd

Twee van de 12 kandidaten bij de voorleeswedstrijd. Berlijn kent 12 regio's. Er waren evenveel jongens en meisjes. Het niveau was hoog en de kandidaten kwamen uit verschillende soorten scholen: van volkse scholen tot elitaire en van normaal tot speciaal onderwijs. Een deskundige jury kiest als winnaar een jonge meid. Gezegd moet worden dat alle kandidaten het erg goed deden. Er was een ronde met het voorlezen van een zelfgekozen fragment en een ronde van een verplichte tot dan onbekende tekst, waaruit door elke kandidaat 3 minuten werd voorgelezen, waarna de volgende kandidaat weer verder ging met het verhaal. Voorbereiding is dus niet mogelijk en echte voorlezers staan dan op. Interessant!

workshop met school

Hier zien we de "Realschul"-leerlingen over het spel gebogen. Het gaat om economische doelen en milieudoelen. Na een inleiding en uitleg door een spelpedagoog gaat het spel beginnen.Elke groep heeft een andere opdracht en bevindt zich net als in de echte wereld in een andere uitgangspositie.

Er zijn zwarte fabrieken ( zeer belasten voor het milieu ) en groene fabrieken ( gaan goed met het milieu om ) De leerlingen gaan heel enthousiast hun doelen nastreven en als die dan conflicteren met de doelen van de andere groepen, wordt er gediscussieerd. Het leek net op de wandelgangen van de Verenigde Naties. Er was dus ook geen winnaar. Bibliotheekdoel was om deze moeilijk bereikbare kinderen in de bibliotheek te krijgen en te laten zien dat een in een bibliotheek ook gespeeld en tegelijkertijd iets geleerd kan worden.

Pers

Je kan veel van de Bild Zeitung zeggen, maar dit soort publiciteit wordt toch door hen mogelijk gemaakt.

Geschiedenis

Op 10 maart wordt de boekverbranding van 77 jaar geleden herdacht. Op de bewuste plek zijn stoelen neergezet met daarop voorbeelden van de toen verbrande boeken.

GEDENKPLAAT MET HERINNERINGSTEKST

Nieuwbouwplannen

Op twee grote borden wordt in woord en beeld uitleg gegeven van de plannen met
betrekking tot de nieuwbouw. Let op de vele voorbeelden van het ODE! Voor de promotie van het geheel mag ik ook nog wat voor de camera vertellen over kansen, mogelijkheden en goede voorwaarden, waaraan bij de nieuwbouw aandacht moeten worden gegeven.

Tempelhof 8 mei

Zaterdag 8 mei staat de Zentrale Landesbibliothek Berlin als één van vele deelnemers met een stand op Tempelhof. Voor het eerst sinds de sluiting van dit vliegveld is het volledig opengesteld voor het publiek. Start- en landingsbanen worden door veel publiek in bezit genomen. De bibliotheek staat er met WI-apparatuur, gangbare bibliotheekinfo en met een presentatie van de mogelijke nieuwbouw.

werkplek

Na afloop van voorleesvoorstelling krijg ik mijn werkplek toegewezen. Ook hier heb ik contact met de OBA. 's Middags een vergadering bijgewoond over het nieuwe leercentrum in de geplande nieuwe bibliotheek. Morgen, zaterdag is er een presentatie op het voormalige vliegveld Tempelhof van de nieuwbouwplannen. Zij willen daar een bibliotheek neerzetten van 63.000 m2!!! Op "onze stand" zal dan ook aan de nieuwbouw van bibliotheken in
Vancouver, 1997
Seattle, 2004
Amsterdam, 2007
Birmingham, 2013
Aarhus, 2014
gerefereerd worden.

grafitti

Over een workshop grafitti heb ik hier nog niemand gehoord. Wel wordt de voorbijganger op straat medegedeeld waar de bibliotheekingang is.

jeugdboekenschrijfster

Hier zien we Sabine Ludwig, die voor 80 kinderen van 4 scholen voorleest. Haar boeken gaan over kinderen, die spannende en soms ook grappige gebeurtenissen meemaken.

Vandaag ging het over "de verschrikkelijkste moeder van de wereld". Bij de OBA in de Duitse versie aanwezig! Na afloop gingen de kinderen rij voor rij bij haar langs voor een handtekening.

nieuwe ontwikkelingen

Dan naar de Zentrale Landesbibliothek. Deze bibliotheek legt meer het accent op studie en wetenschappen. Sinds 5 jaar is er een aparte e-lernbar. Hier geen boeken, maar slechts computers met internet en veel computer- en taalcursussen. Er zijn 34 leerplekken.
Aan de buitenkant isde e-lernbar goed herkenbaar door de neonletters. Een enkele tourist, die vanaf de Berliner Dom naar de overkant kijkt wordt op het verkeerde been gezet en vraagt waar hier iets te drinken valt.

Momenteel is er een tentoonstelling over de game-boy, die alweer 20 jaar bestaat.

eerste week

Dinsdag naar de Amerika Gedenkbibliothek. Mijn vaste stek voor de komende tijd. De Amerikanen hebben deze bibliotheek aan de stad Berlijn geschonken in 1964. De komende tijd wordt er een ingrijpende verbouwing doorgevoerd.

Het interieur en de aankleding zijn nog erg traditioneel en niet meer van deze tijd. Rijen met boeken en een indelingssystematiek die niet klantvriendelijk is. Doordat er zieken waren en er ook nog andere afspraken niet volgens plan verliepen kon ik al gelijk aan de bak en heb een aantal bezoekers hopelijk het goede antwoord op hun vragen kunnen geven. Nederlandse literatuur wel of niet vertaald is aanwezig ( let op signatuur!).

eerste werkdag

maandag 3 mei naar een workshop over de geschiktheid van prentenboeken voor het project "Lesen im Park" wat plaats gaat vinden in de laatste zomervakantieweek in augustus. De organisator "Lesart" werkt de keuzes verder uit in kant en klare brochures voor de bibliothecaris. De voor- en tegenargumenten voor de keuze van bepaalde titels zijn ongeveer dezelfde, zoals wij die kennen. Het bestaan van een kamisibai is hier niet bekend. De collega's uit de diverse stadsdelen zijn net als wij enthousiast en zitten al langer in het vak. Er worden flyers gemaakt, die via de vestigingen bij de klant komen. Kleine aankondigingsberichten worden niet door de plaatselijke pers opgenomen. Volgens mijn informatiebron heeft dat te maken met de veelheid aan culturele activiteiten. Of staat de bibliotheek niet zo prominent op de kaart? Tot zover uit berlijn waar het regent. Groet, Olaf. Zondag nog op een kersenbloesemfeest in de buurt geweest en daar voor het eerst een boekenboom gezien.

Op 30 april met de trein op weg. NS heeft een aangepast reisschema en dat begint al in Amsterdam-Zuid. Maar in Amersfoort zitten we om 11.00 uur in de ICE naar Berlijn. Onderweg lekker gelezen, weggesoesd en genoten van de doos met mini-bars. In Berlijn worden we opgewacht door Sarah. Zij geeft ons de sleutels en wij gaan naar onze tijdelijke woning. Die ziet er precies zo uit als op de foto's. Nu is het zaterdagmorgen, hebben we "gefruehstueckt" en maken ons op voor een rondgang door onze buurt en de weg naar mijn werkplek verkennen voor a.s. maandag.

Ook nog gezellig bij elkaar gezeten plus nog wat versnaperingen voor de grote reis gekregen en natuurlijk een boek! Drie! van Maarten Schinkel. Nog niet aan begonnen, maar veelbelovend; een mengesel van science fiction, jongensboek en grotestadsroman. Zelf nog net op de valreep deel 2 van de biografie van Reve gekocht. Hopelijk heb ik voldoende tijd.

Dat waren nog eens tijden! Volop koffie en vele lieve collega's. Donderdag van iedereen afscheid genomen. Nog even gezellig bij elkaar gezeten. Na mijn tocht door het ODE kom ik terug op de afdeling met drie tassen vol relatiegeschenken.